GW-૪૯૬ (ઘઉંના બીજ)
GW-૪૯૬ (ગુજરાત ઘઉં ૪૯૬) એ ઘઉં સંશોધન કેન્દ્ર, જૂનાગઢ દ્વારા વિકસિત ઊંચી ઉપજ આપતી રોટી ઘઉંની જાત છે. ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના સમયસર સિંચિત રબી માટે ભલામણ. મોટા, ચમકતા આંબરી દાણા અને ઊંચું પ્રોટીન ધરાવે છે, જે રોટી અને બેકરી બંને માટે યોગ્ય.
મુખ્ય વિશેષતાઓ
- ઘઉં સંશોધન કેન્દ્ર, જૂનાગઢ — ગુજરાતની હવામાન સ્થિતિ માટે સિદ્ધ
- ઊંચી ઉપજ આપતી જાત: પૂર્ણ સિંચાઈમાં ૫૦–૬૦ ક્વિન્ટલ/હેક્ટર; શ્રેષ્ઠ વ્યવસ્થાપનમાં ૬૫ સુધી
- મોટા, ચમકતા આંબરી દાણા — ઊંચું પરીક્ષણ વજન (~૪૨–૪૫ ગ્રામ/૧૦૦૦ દાણા)
- ઊંચું પ્રોટીન (~૧૨–૧૩%) — રોટી, આટ્ટા અને બેકરી માટે ઉત્તમ
- મજબૂત, અર્ધ-વામન છોડ (~૯૦–૯૫ સેમી), સારી લોડજિંગ સહિષ્ણુતા
- ભૂરા ગેરુ સામે પ્રતિરોધ; પીળા ગેરુ અને કરનાલ બંટ સામે મધ્યમ પ્રતિરોધ
- યોગ્ય પાક પાકવાનો સમય ~૧૧૫–૧૨૦ દિવસ
- સિંચિત પરિસ્થિતિમાં સમયસર (નવેમ્બરનો પ્રથમ પખવાડિયો) વાવણી માટે શ્રેષ્ઠ
- સંતુલિત NPK ખાતર અને સમયસર સિંચાઈને ઉત્તમ પ્રતિસાદ
- ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના સિંચિત વિસ્તારોમાં ભલામણ
વાવણી સંબંધિત માહિતી
વાવણીની પરિસ્થિતિ
ઠંડા રબી હવામાન (૧૫–૨૫°C) અને pH ૬.૫–૭.૫ વાળી સારી ડ્રેનેજવાળી મધ્યમ કાળી અથવા ગાળિયા જમીન યોગ્ય. પૂર્ણ ઊપજ માટે ૪–૫ સમયસર સિંચાઈ જરૂરી.
ઉત્પાદન અંદાજ
ગુજરાતના મેદાનોમાં સમયસર સિંચિત વાવણીમાં સરેરાશ ૫૦–૬૦ ક્વિન્ટલ/હેક્ટર; શ્રેષ્ઠ વ્યવસ્થાપનમાં ૬૫ ક્વિન્ટલ/હેક્ટર સુધી. સંતુલિત ખાતર અને સમયસર સિંચાઈને સારો પ્રતિસાદ.
પેકેજિંગ અને ઉપયોગ
બીજ દર: લાઇન વાવણી માટે ૧૦૦–૧૨૫ કિ.ગ્રા./હેક્ટર. પ્રમાણભૂત ૨૦ કિ.ગ્રા. વણાટ થેલીઓમાં; પ્રમાણિત બીજ ઉપલબ્ધ.
મુખ્ય મુદ્દાઓ
મુખ્ય મુદ્દાઓ
- ઘઉં સંશોધન કેન્દ્ર, જૂનાગઢ — ગુજરાતની હવામાન સ્થિતિ માટે સિદ્ધ
- ઊંચી ઉપજ આપતી જાત: પૂર્ણ સિંચાઈમાં ૫૦–૬૦ ક્વિન્ટલ/હેક્ટર; શ્રેષ્ઠ વ્યવસ્થાપનમાં ૬૫ સુધી
- મોટા, ચમકતા આંબરી દાણા — ઊંચું પરીક્ષણ વજન (~૪૨–૪૫ ગ્રામ/૧૦૦૦ દાણા)
- ઊંચું પ્રોટીન (~૧૨–૧૩%) — રોટી, આટ્ટા અને બેકરી માટે ઉત્તમ
- મજબૂત, અર્ધ-વામન છોડ (~૯૦–૯૫ સેમી), સારી લોડજિંગ સહિષ્ણુતા
- ભૂરા ગેરુ સામે પ્રતિરોધ; પીળા ગેરુ અને કરનાલ બંટ સામે મધ્યમ પ્રતિરોધ
- યોગ્ય પાક પાકવાનો સમય ~૧૧૫–૧૨૦ દિવસ
- સિંચિત પરિસ્થિતિમાં સમયસર (નવેમ્બરનો પ્રથમ પખવાડિયો) વાવણી માટે શ્રેષ્ઠ
- સંતુલિત NPK ખાતર અને સમયસર સિંચાઈને ઉત્તમ પ્રતિસાદ
- ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના સિંચિત વિસ્તારોમાં ભલામણ
ક્રીષિ અને વ્યવસ્થાપન
જમીન
pH ૬.૫–૭.૫ વાળી સારી ડ્રેનેજવાળી મધ્યમ કાળી અથવા ગાળિયા જમીન યોગ્ય. ખારી અથવા પાણી ભરાય તેવી જમીન ટાળો.
પાણી અને સિંચાઈ
કાર્યક્ષમ સિંચાઈ: CRI (૨૦–૨૫ DAS), કુલ્લાવસ્થા (૪૦–૪૫ DAS), જોડાવાની અવસ્થા (૬૦–૬૫ DAS), ફૂલ (૮૦–૮૫ DAS) અને દાણા ભરાવાની અવસ્થા (૧૦૦–૧૦૫ DAS). પૂર્ણ ઊપજ માટે કુલ ૪–૫ સિંચાઈ.
વાવણી
તૈયારી
બે ખેડાણ બાદ પ્લેન્કિંગ. ઊંચી ઊપજ માટે જમીન તૈયારી દરમ્યાન ૧૦–૧૨ ટન/હેક્ટર સારી રીતે કોમ્પોસ્ટ થયેલ FYM આપો.
વાવણીની ઊંડાઈ
૪–૫ સેમી ઊંડાઈ સારી અંકુરણ અને કુલ્લાવસ્થા માટે.
અંતર
સિંચિત માટે લાઇન વાવણી ૨૦–૨૨ સેમી શ્રેષ્ઠ.
વાવણીની પદ્ધતિઓ
- •સીડ ડ્રિલથી લાઇન વાવણી (ઊંચી ઉપજ માટે પ્રથમ પસંદગી)
- •પાણી-બચાવ સિંચાઈ માટે બેડ પ્લાન્ટિંગ
- •યોગ્ય જમીનમાં ડાંગર/કપાસ પછી ઝીરો-ટિલેજ
વાવણીનો સમય
બીજ દર
સમયસર લાઇન વાવણી માટે ૧૦૦ કિ.ગ્રા./હેક્ટર; મોડી અથવા છંટકાવ માટે ૧૨૫ કિ.ગ્રા./હેક્ટર
કટાઈ
દાણા સખત અને પળાઠ સોનેરી-પીળી થાય ત્યારે કાપણી (ભેજ ૧૮–૨૦%). કોમ્બાઇન હાર્વેસ્ટિંગ યોગ્ય; શીંગો ખરી પડે તે પહેલાં કાપણી જરૂરી.
કાપણી પછીની પ્રવૃત્તિઓ
થ્રેશ કરેલ ધાન્યને સંગ્રહ માટે ~૧૨% ભેજ સુધી તડકામાં સૂકવો. પેકિંગ પહેલાં સફાઈ અને ગ્રેડિંગ; લાંબા સંગ્રહ માટે ખાદ્ય-ગ્રેડ રક્ષક પ્રયોગ કરો.
ખાતર
૧૫૦:૬૦:૪૦ કિ.ગ્રા. NPK/હેક્ટર. પૂર્ણ P, K + અડધો N બેઝલ; બાકીનો N પ્રથમ અને બીજી સિંચાઈ પર વહેંચીને. ઝિંકની કમી હોય તો ૨૫ કિ.ગ્રા. ZnSO4/હેક્ટર બેઝલ. ધ્વજ-પાન અવસ્થા પર ૨% યૂરિયા ફોલિયર છંટકાવથી દાણાનું પ્રોટીન વધે.
નિંદણ નિયંત્રણ
વાવણીના ૧–૨ દિવસમાં પેન્ડિમેથેલિન 30 EC @ ૩.૩ લિ./હેક્ટર છંટકાવ. ૨૫–૩૦ DAS પર સલ્ફોસલ્ફ્યુરોન 75 WG @ ૨૫ ગ્રામ a.i./હેક્ટરથી ફેલેરિસ માઇનોર નિયંત્રણ. પૂરક તરીકે ૩૦–૩૫ DAS પર એક હાથ-નીંદણ.
કીડા અને રોગ વ્યવસ્થાપન
મુખ્ય રોગો: ભૂરા ગેરુ, પીળા ગેરુ, કરનાલ બંટ. કાર્બોક્સિન 75 WP @ ૨.૫ ગ્રામ/કિ.ગ્રા. + ટેબુકોનાઝોલ 2 DS @ ૧.૨૫ ગ્રામ/કિ.ગ્રા. બીજ ઉપચારથી સ્મટ અને બંટ નિયંત્રણ. બૂટ/ધ્વજ-પાન અવસ્થા પર પ્રોપિકોનાઝોલ 25 EC @ ૧ મિલિ/લિ. છંટકાવથી ગેરુ. માવા માટે ઇમિડાક્લોપ્રિડ 17.8 SL @ ૧૦૦ મિલિ/હેક્ટર.