ફાલ્ગુની વેજ ચોળી (લોબિયા)
સારી ડ્રેનેજવાળી દોંભરી અથવા થોડું ભારે માટી માટે યોગ્ય. ઠંડા વિસ્તારોમાં થોડું રેતાળ માટી વહેલી પરિપક્વતા આપે. ખરીફ, રબી (દક્ષિણ) અને ઉનાળામાં વાવણી શક્ય; લીલા ખાતર માટે પણ યોગ્ય.
મુખ્ય વિશેષતાઓ
- Sowing by broadcasting, line sowing, or dibbling; line > broadcast for grain; broadcast preferred for fodder/green manure
- Apply 5–10 t/ha FYM as basal during last ploughing
- Poor soils: starter 15–20 kg N/ha (OC < 0.5%), 50–60 kg P2O5/ha, 50–60 kg K2O/ha; P & K as per soil test
- Summer crop: irrigation is most critical after weeding and fertilization
- Short waterlogging tolerance (~2 days) only at flowering/pod setting—longer reduces yield/quality
વાવણી સંબંધિત માહિતી
વાવણીની પરિસ્થિતિ
સામાન્ય જમીનમાં બે ખેડાણ અને પ્લેન્કિંગ પૂરતું. ઠંડા વાતાવરણમાં થોડું રેતાળ, અન્યથા દોંભરી/થોડું ભારે માટી શ્રેષ્ઠ. 25–30 DAS સુધી નીંદણ‑મુક્ત રાખો.
ઉત્પાદન અંદાજ
શાકભાજી માટે 45–90 DAS પર લીલી શીંગો; અનાજ માટે 90–125 DAS પર સંપૂર્ણ પરિપક્વતાએ કાપણી; ચારે માટે 40–45 DAS.
પેકેજિંગ અને ઉપયોગ
બીજ દર: અનાજ 12–18 કિ.ગ્રા./હે.; ચારો/લીલું ખાતર 30–35 કિ.ગ્રા./હે.; ઉનાળે અનાજ 12–15 કિ.ગ્રા./હે.; ચારો/લીલું ખાતર 40 કિ.ગ્રા./હે. અંતર: હરોળ 45–30 સેમી, છોડ 10–15 સેમી.
મુખ્ય મુદ્દાઓ
મુખ્ય મુદ્દાઓ
- Sowing by broadcasting, line sowing, or dibbling; line > broadcast for grain; broadcast preferred for fodder/green manure
- Apply 5–10 t/ha FYM as basal during last ploughing
- Poor soils: starter 15–20 kg N/ha (OC < 0.5%), 50–60 kg P2O5/ha, 50–60 kg K2O/ha; P & K as per soil test
- Summer crop: irrigation is most critical after weeding and fertilization
- Short waterlogging tolerance (~2 days) only at flowering/pod setting—longer reduces yield/quality
ક્રીષિ અને વ્યવસ્થાપન
જમીન
સારી ડ્રેનેજવાળી દોંભરીથી થોડું ભારે માટી; ઠંડા વિસ્તારોમાં થોડું રેતાળ માટી વહેલી પાક માટે.
પાણી અને સિંચાઈ
ઉનાળાની પાકમાં 5–6 સિંચાઈ 10–15 દિવસે; મહત્વ ક્રમ: ફૂલ આવવું → શીંગ ભરણ → વનસ્પતિ. ફૂલ/શીંગ ધરણ વખતે 2 દિવસ સુધી પૂર સહન, તેના બાદ ઉપજમાં ઘટાડો.
વાવણી
તૈયારી
સામાન્ય જમીનમાં 2 ખેડાણ + પ્લેન્કિંગ. બીજ ઉપચાર: થિરમ 2 ગ્રામ + કાર્બેન્ડાઝીમ 1 ગ્રામ/કિ.ગ્રા.; રાઇઝોબિયમ 10 ગ્રામ/કિ.ગ્રા.
વાવણીની ઊંડાઈ
2–3 સેમી.
અંતર
હરોળ 45–30 સેમી; છોડ 10–15 સેમી.
વાવણીની પદ્ધતિઓ
- •છાંટા (ચારો/લીલું ખાતર માટે વધુ યોગ્ય)
- •હરોળમાં વાવણી (અનાજ માટે સારી)
- •ડિબલિંગ હેતુ/ઋતુ મુજબ
વાવણીનો સમય
બીજ દર
અનાજ 12–18; ચારો/લીલું ખાતર 30–35; ઉનાળે અનાજ 12–15; ચારો 40 કિ.ગ્રા./હે.
કટાઈ
શાકભાજી માટે 45–90 દિવસે લીલી શીંગો તોડો. અનાજ માટે 90–125 દિવસે સંપૂર્ણ પરિપક્વતાએ કાપો, છૂંદો અને અનાજ સૂર્યમાં સુકાવો. ચારો 40–45 દિવસે.
ખાતર
છેલ્લી ખેડ સાથે FYM/કમ્પોસ્ટ 5–10 ટન/હે. નબળી જમીન: 15–20 કિ.ગ્રા. N/હે. (OC <0.5%), 50–60 કિ.ગ્રા. P₂O₅/હે., 50–60 કિ.ગ્રા. K₂O/હે. (માટી પરીક્ષણ મુજબ).
નિંદણ નિયંત્રણ
વાવણી પછી 25–30 દિવસ સુધી નીંદણ‑મુક્ત રાખો.
કીડા અને રોગ વ્યવસ્થાપન
બેક્ટેરિયલ બ્લાઇટ: કૉપર ઑક્સીક્લોરાઈડ 0.2% (2 ગ્રામ/લિ.). મોઝેક (એફિડ્સ જન્ય): ઓક્સીડેમેટોન‑મિથાઈલ 1 મિ.લિ./લિ. અથવા ઇમિડાક્લોપ્રિડ 0.2 મિ.લિ./લિ., 10 દિવસે પુનરાવર્તન. પાવડરી મિલ્ડ્યુ: વેટેબલ સલ્ફર 3 ગ્રામ/લિ. અથવા કાર્બેન્ડાઝીમ 1 ગ્રામ/લિ. ફલી છિદ્રક: 2% મેથાઈલ પેરાથિઓન 25–30 કિ.ગ્રા./હે. ડસ્ટિંગ અથવા ક્વિનાલફોસ 2 મિ.લિ./લિ.; ખેડમાં 3 ફુટ બર્ડ પર્ચ 10/હે. લગાવો. રુવાંટીવાળો ઇયળ: ક્લોરપાયરીફોસ/ક્વિનાલફોસ 2 મિ.લિ./લિ. માખી/ગ્રીન લીફ હોપર: ઓક્સીડેમેટોન‑મિથાઈલ 1 મિ.લિ./લિ. અથવા ડાયમેથોએટ 1.7 મિ.લિ./લિ.